Boris Johnson: upadek, obecna sytuacja i przyszłość polityczna

Jeszcze rok temu był najpotężniejszym człowiekiem w brytyjskiej polityce – premierem z gigantycznym mandatem wyborczym. Dziś Boris Johnson nie jest nawet posłem, a jego polityczna przyszłość stoi pod znakiem zapytania. W tym artykule odkrywamy, jak doszło do tego spektakularnego upadku, gdzie obecnie przebywa były lider Partii Konserwatywnej i jakie są realne szanse na jego polityczny renesans. Prześledzimy kluczowe fakty z jego życia, które rzucają światło na tę niezwykłą historię.

Data urodzenia: 19 czerwca 1964 ·
Premier od–do: 24 lipca 2019 – 6 września 2022 ·
Partia: Konserwatywna ·
Liczba dzieci: 5 ·
Języki: angielski, francuski ·
Status poselski: były poseł (zrezygnował w 2023)

10 kluczowych informacji, które oddają istotę życiorysu i politycznej drogi Borisa Johnsona:

Co spowodowało upadek Borisa Johnsona?

Czym była partia Partygate?

Afera Partygate wybuchła, gdy 30 listopada 2021 r. media ujawniły, że w czasie, gdy miliony Brytyjczyków były objęte surowymi obostrzeniami pandemicznymi, w siedzibie rządu przy Downing Street odbywały się imprezy. Siedem dni później ITV News (brytyjski nadawca) opublikowała nagranie, które ujawniało kpiarski ton doradców Johnsona na temat spotkań.

Rząd uruchomił wewnętrzne dochodzenie 9 grudnia 2021 r. W styczniu 2022 r. śledztwo przejęła wyższa urzędniczka Sue Gray. Częściowy raport wykazał, że w latach 2020–2021 w Downing Street zorganizowano 16 spotkań towarzyskich z udziałem alkoholu (PBS NewsHour (amerykański serwis publicystyczny)).

Jakie inne skandale doprowadziły do dymisji?

• Kryzys zaufania w Partii Konserwatywnej narastał od wiosny 2022 r.
• 6 czerwca 2022 r. Johnson wygrał wotum nieufności, ale wynik 211 do 148 oznaczał, że 41% jego własnych posłów nie chciało go u władzy.

Kiedy złożył rezygnację?

7 lipca 2022 r. Boris Johnson ogłosił rezygnację z funkcji premiera i lidera Partii Konserwatywnej, mówiąc o „instynkcie stada” i że to „właściwy czas na odejście”. Urząd opuścił 6 września 2022 r.

Konsekwencję wyborów przywódczych, które wygrała Liz Truss, była nieunikniona: Johnson odszedł, a partia zaczęła nowy rozdział.

Gdzie jest teraz Boris Johnson?

Co robi obecnie Boris Johnson?

Po opuszczeniu Downing Street Johnson prowadzi życie prywatne i publicystyczne. Według doniesień BBC News (nadawca publiczny) nie pełni żadnej formalnej roli rządowej, ale regularnie występuje w mediach jako komentator i pisze felietony.

Czy nadal angażuje się w politykę?

Choć nie jest już posłem, Johnson wciąż pojawia się na wydarzeniach politycznych i utrzymuje kontakty z niektórymi konserwatywnymi deputowanymi. Wypowiadał się na temat Brexitu, krytykował politykę rządu Sunaka i sugerował, że jego odejście było „na razie”.

Gdzie mieszka?

Johnson mieszka w Wielkiej Brytanii, głównie w posiadłości w hrabstwie Oxfordshire oraz w Londynie.

The catch: formalna rola Johnsona jest zerowa, ale jego nieformalne wpływy utrzymują się.

Czy Boris Johnson może ponownie zostać premierem?

Jakie są szanse na jego powrót?

Szanse są niskie, ale nie zerowe. Aby wrócić na Downing Street, Johnson musiałby najpierw zostać wybrany na posła, a następnie zdobyć przywództwo w Partii Konserwatywnej. Obecnie nie ma mandatu i nie pretenduje do żadnego z tych stanowisk.

Czy Partia Konserwatywna chce go z powrotem?

Partia jest podzielona. Część posłów wciąż pamięta jego zwycięstwo z 2019 r., inni – aferę Partygate i utratę zaufania społecznego. Wewnętrzne sondaże sugerują, że poparcie dla Johnsona wśród wyborców konserwatywnych zmalało.

Jakie zmiany w regulaminie partyjnym by to umożliwiły?

Procedura wyboru lidera partii opiera się na głosach posłów i członków. Johnson potrzebowałby nominacji co najmniej 8 posłów, a następnie większości głosów w parlamencie i wśród członków. Teoretycznie możliwe, ale politycznie mało prawdopodobne w obecnym klimacie.

Oznacza to, że scena polityczna nie jest gotowa na jego renesans.

Jakie jest pochodzenie etniczne Borisa Johnsona?

Jaką religię wyznaje Boris Johnson?

Johnson jest chrześcijaninem: należy do Kościoła Anglii. Jego dziadek od strony ojca, Ali Kemal, był tureckim dziennikarzem i politykiem, co nadaje Johnsonowi korzenie turecko-cypryjskie.

Tyle języków zna Boris Johnson?

Znany jest z płynnej znajomości francuskiego, a także podstaw języka włoskiego. W młodości uczył się łaciny i greki.

Tyle dzieci ma Boris Johnson?

Ma pięcioro dzieci z dwóch związków: czworo z pierwszą żoną Alą Leslie oraz jedno z drugą żoną Mariną Wheeler.

Implikacja: Wielokulturowe pochodzenie i znajomość języków czynią go postacią międzynarodową, ale w brytyjskiej polityce te cechy nie zawsze przekładają się na poparcie.

Czy Boris Johnson jest nadal posłem?

Do jakiej partii należy?

Nadal jest formalnie członkiem Partii Konserwatywnej, ale od 9 czerwca 2023 r. nie sprawuje mandatu poselskiego (The Guardian (brytyjski dziennik)). Rezygnacja była natychmiastowa po raporcie komisji przywilejów, która uznała, że Johnson celowo wprowadził w błąd parlament.

Kto był najkrócej urzędującym premierem Wielkiej Brytanii?

To Liz Truss, która pełniła urząd przez 49 dni w 2022 r. Johnson był premierem przez 3 lata i 44 dni.

Wniosek: jego status poselski wygasł, a partia nie ma już wobec niego żadnych formalnych zobowiązań.

Potwierdzone fakty kontra niepewności

To zestawienie pokazuje, że mimo pewnych danych wiele aspektów przyszłości Johnsona pozostaje otwartych.

Cytaty i źródła

“Słyszę instynkt stada – wiem, że to właściwy czas na odejście.”

— Boris Johnson, przemówienie rezygnacyjne z 7 lipca 2022 r.

“Komisja uznała, że Johnson wielokrotnie obraził parlament, a jego zachowanie było celowe i nieuczciwe.”

— Raport Komisji Przywilejów Izby Gmin z czerwca 2023 r. (cyt. za The Guardian (brytyjski dziennik))

“To był kangaroo court – polowanie na czarownice.”

— Boris Johnson w oświadczeniu z 9 czerwca 2023 r.

“Po ujawnieniach Partygate Johnson określił swoją sytuację jako ‘na razie’ – sugerując możliwość powrotu.”

— BBC News (nadawca publiczny)

Każdy z tych cytatów oddaje różne etapy upadku: od deklaracji rezygnacji, przez oficjalne potępienie, po obronę samego Johnsona. Dla brytyjskiej polityki konsekwencja jest jasna: były premier stracił zaufanie zarówno własnej partii, jak i wyborców.

Oś czasu – kluczowe momenty

• 19 czerwca 1964: Narodziny Alexandra Borisa de Pfeffel Johnsona w Nowym Jorku
• 2001: Wybrany do Izby Gmin jako poseł z okręgu Henley
• 2008–2016: Burmistrz Londynu
• 2016: Minister spraw zagranicznych
• 2019: Zwycięstwo w wyborach na lidera Partii Konserwatywnej; zostaje premierem
• 2020: Pandemia COVID-19; wprowadzenie lockdownów
• 2021–2022: Afera Partygate – doniesienia o łamaniu obostrzeń
• 7 lipca 2022: Ogłoszenie rezygnacji z funkcji premiera
• 6 września 2022: Zakończenie urzędowania; Liz Truss zostaje premierem
• czerwiec 2023: Rezygnacja z mandatu poselskiego po raporcie komisji przywilejów

Jeśli Johnson chce wrócić do polityki, będzie musiał przekonać zarówno własną partię, jak i wyborców, że zasługuje na drugą szansę. Dla konserwatywnego wyborcy decyzja jest jasna: albo postawić na sprawdzonego lidera, który raz już wygrał wybory, albo na nową twarz, która odbuduje zaufanie.

Najczęściej zadawane pytania

Te odpowiedzi pokrywają najczęstsze wątpliwości czytelników zainteresowanych życiorysem Johnsona.